ب
ب

əşrəf pəhləvi və 1332-ci il 28 mordad çevrilişi

Şəmsi 1331-ci ilin 30 Tir hadisələrindən sonra Amerikanlıların Müsəddiq və İran Milli Neft Hərəkatı barəsində şübhələnməklərindən xəbərdar olan əşrəf , Müsəddiqin aradan qaldırması üçün onların fikirlərin cəlb eləməyə qərara gəldi...

Nilufər Kəsra

 

Şəmsi 1331-ci ilin 30 Tir hadisələrindən sonra Amerikanlıların Müsəddiq və İran Milli Neft Hərəkatı barəsində şübhələnməklərindən xəbərdar olan əşrəf , Müsəddiqin aradan qaldırması üçün onların fikirlərin cəlb eləməyə qərara gəldi . xususilə ki,Ayzenhaverin Amerika prezidentliyinə seçiləndən sonra , Kamanizm təhlükəsi daha artıq irəli sürülmüşdü .Əşrəf Amerikanlılarla əlaqə qurmaqla və onlara yalnış informasiya və muxtəlif vədlərlə onların əminliyin cəlb eləməy istiyirdi . amma Əşrəfin bu zamandakı cəhdləri bir yerə çatmadı və o bir daha Parisə doğrü yollandı 1. O ilin yayında Əşrəfin təşəbbüsləri nagəhan əsər qoydu və iki Amerikanlı ilə əlaqədə və onlarla görüşdə Amerika dövlətinin Müsəddiq dövlətinin davranılmasına dair qərarından xəbərdar oldu .2

Beləliklə 1332-ci ilin yayında Əşrəf Dovil kazinosunda bir Amerikanlı və bir İngiltərəli 2 kişilə görüş elədi və ondan istənildi qardaşı tac və taxtından himayə üçün 1332-ci ilin 3 Mordadında Tehrana gedsin və onların pakatın ona versin3. Əşrəf heyrətlə onlara dedi onun İrana daxil olması qadağandır və Müsəddiq və ona havadar olan nəşriyyatın muxalifətilə üz – üzə olacaq . amma Amerikanlılar ondan istədilər ki gizlin və xəbərsiz İrana gedsin.4

Əşrəf 25 İyun (3 Mordad) günü bir adi sərnişin kimi ticari uçuş ilə Tehrana getdi . amma daxil olan andan tanındı və onun İrana daxil olması Dövlət və Sarayın kəskin qarşılaşmasila üzləşdi və hətta Şah isə onilə görüsdən çəkindi . Əşrəfin İrana daxil olması bəhanəsı oğlunun xəstəxana xərclərinin tədarük eləməsidi,amma batində o bir sirri xəbər və dürgənin daşıyıcısidi ki gərək şəxsən qardaşına yetirsin. çoxlu cəhdlərdən sonra Əşrəf Süleyman Behbudi vasitəsilə qardaşına göndərən məktub yolilə 7 Mordad 1332-ci ildə Məhəmməd Rza ilə görüşməyə nail oldu .

Görüş əvvəlcə tünd və təşərli formada idi amma sonucda sülhtələblik ləhnilə başa çatdı və əşrəf pakatı qardaşının əlinə verdi . əşrəf görüşün sabahı günü 8 Mordadda təyyarə ilə avropaya yollandı və dəqiqcəsinə 9 gün sonra Məhəmməd Rza Şahın qəhri şəkildə kral taxtına qaytarmaq üçün bir sıra hərbi əməliyyatdan ibarət olan Ajaks əməliyyatı başlandı . bu əməliyyat ki İranlı hərbçiləri tərəfindən həyata keçirildi Amerikanlılara 60000Dollardan çox xərci olmadı və Müsəddid dövlətinin davranılmasına səbəb oldu.

1332-ci il 28 Mordad Çevrilişindən sonra Əşrəf pəhləvinin hökmranlığının  rövnəqli dövranı başlandı və o İranın qudrət Ağırlıqları və Amerikanın Əhəmmiyyətli havadarlarına çevirildi.

[1] Əşrəf siyasi işlərdə müdaxilə və pozqunluq üçün Doktor Müsəddiqin diləyilə Parisə sürgün oldu.

[2] Əşraf Pəhləvi , mən və qardaşım , s 244.

[3] Qazyoruski , 28 Mordad çevrilişi , S 34.

[4] S.İ.A Təşkilatının sənədləri, S 100.

شناسه مطلب : 249|
نظرات بینندگان
غیر قابل انتشار : 0
انتشار یافته : 0
نظر شما
نام: *
 
ایمیل :
 
نظر شما: *
 

تماس با ما : 38-22604037(9821+) Info@iichs.org
کليه حقوق اين سايت متعلق به موسسه مطالعات تاريخ معاصر ايران مي باشد.
درج مطالب در سايت لزوماً به معني تاييد آن نيست.
استفاده از منابع اين سايت با ذکر ماخذ مجاز است.